Vandaag 16 mei kopt het dagblad Trouw met: ‘Superslimme maar dure kinderen’

Door: redactie 16-5-12 – 00:00 

Bron: http://Trouw.nl

Zonder extra geld dreigen de scholen voor hoogbegaafden te moeten sluiten. Op basisschool D’n Heiakker in Deurne bedachten ouders een uniek reddingsplan voor de ‘hoogbegaafde’ klassen. 

Het meest gehoorde woord bij de hoogbegaafde leerlingen die voor het eerst les krijgen op basisschool D’n Heiakker in Deurne, Noord-Brabant, is ‘saai’. De directeur van de school, Harrie Berkers legt het op de goed bezochte informatieavond voor nieuwe ouders zo uit: “Deze kinderen hebben op een reguliere basisschool niet anders ervaren dan dat alles saai was. Bij ons worden ze voor het eerst geconfronteerd met dingen die ze niet kennen, met falen en fouten maken. Al gauw roepen ze opnieuw: het is saai. Dat is het enige woord dat ze kennen. 

Als een van de eerste scholen in Nederland begon D’n Heiakker in 2009 met speciaal onderwijs voor hoogbegaafden. Kinderen uit de regio die op een gewone school vastliepen vanwege hun begaafdheid, konden in een van de twee speciale klassen in Deurne terecht. Het project zou in elk geval vier jaar duren. Naast taal en rekenen krijgen ze hier van vakleerkrachten onder meer de vakken science, Chinees en schaken en is er veel aandacht voor sociale vaardigheden.

De school werkte samen met de stichting van de geestelijk vader van het veelbesproken Leonardo-onderwijs, Jan Hendrickx. Maar hoewel de klassen voor hoogbegaafden in Deurne wel Leonardoklassen heten, is de school geen onderdeel van de in opspraak geraakte Leonardostichting, die strikte voorwaarden stelt aan haar scholen.

De Leonardoklassen in Deurne waren meteen een succes, vertelt coördinator Nel Peters. Een verdienste van Jan Hendrickx, vindt zij. “Hij heeft ons laten inzien dat deze kinderen apart onderwijs nodig hebben. Veel hoogbegaafden komen in het reguliere onderwijs veel tekort. Hun begaafdheid wordt onvoldoende herkend en erkend, ze vinden geen aansluiting bij leeftijdsgenoten en raken gefrustreerd. Ze gaan onderpresteren of krijgen gedragsproblemen. Dat frustratieniveau proberen we hier op te zoeken, want dan pas begint het leren. Hier worden ze uitgedaagd, vinden ze aansluiting bij gelijkgestemden. Je ziet ze opbloeien.”

Maar het enthousiasme leek van korte duur. Want nog geen twee jaar na de geboorte van de speciale klassen, dreigde het schoolbestuur Prodas, waar D’n Heikakker onder valt, te moeten stoppen met het dure fulltime onderwijs aan hoogbegaafden. De kosten rezen de pan uit, extra overheidsgeld waar het bestuur op hoopte bleef uit.

De emoties tijdens die informatieavond voor ouders liepen hoog op, vertelt Robert Philippi, voorzitter van oudervereniging Parentes. “Ouders hadden na vaak sombere jaren op verschillende scholen hun kinderen op D’n Heiakker weer zien opbloeien. Het onderwijs aan hun kind zou ineens stoppen vanwege een financiële discussie. Dat was onbegrijpelijk. Hun wanhoop was groot. Maar het schoolbestuur kon niet anders. Een Leonardoklas is anderhalf keer zo duur als een gewone klas.”

We moeten ons schamen, dacht Philippi toen. “Dat we als een van de rijkste landen van de wereld niet in staat zijn voor deze kinderen goed onderwijs te organiseren.” Samen met Wilco van der Bas bedacht hij een unieke oplossing: ouders zullen samen garant staan voor de extra kosten die het schoolbestuur jaarlijks moet maken voor de hoogbegaafden: ongeveer € 30.000 per klas van twintig kinderen. 

Via sponsoring, wervingsactiviteiten en donaties verzamelt de oudervereniging, die nu veertig leden heeft, het flinke bedrag. Van ouders wordt een jaarlijkse bijdrage van € 1650 gevraagd. Die is vrijwillig, het is niet zo dat ouders een plaats in de klas ‘kopen’. “Voorop staat dat dit geen eliteonderwijs moet zijn”, benadrukt Philippi. “We doen het met elkaar, daarom hebben we een solidariteitsregeling voor ouders die het bedrag niet op kunnen brengen. Want ook een alleenstaande ouder in de bijstand moet zijn kind naar de Leonardoklas kunnen sturen.”

Er zijn ook ouders die uit principe niet willen betalen, voegt Van der Bas toe. “Dat mag. De bijdrage is niet verplicht. Gelukkig zijn dat maar een paar ouders. Ruim 85 procent van de ouders gaf aan ons model te steunen. Als de helft maar mee zou doen, dan stopt het.”

De oudervereniging tekent begin juni een contract met schoolbestuur Prodas, die erg blij is met dit ouderinitiatief. “Het is erg jammer dat de overheid niet bijdraagt aan onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen”, zegt bestuursvoorzitter Hans Tromp. “Deze groep verdient het om goed bediend te worden. Maar een schoolbestuur kan niet permanent specifieke groepen onderwijs geven zonder daarvoor extra middelen te krijgen.”

In dat contract is een aantal dingen strikt geregeld: dat ouders zich niet zullen bemoeien met de inhoud van het onderwijs, dat de bijdrage van ouders geen invloed heeft op het aannamebeleid, en dat het schoolbestuur de hoogbegaafdenklassen blijft behouden zolang de ouders betalen. Philippi: “Het kan niet zo zijn dat we elk jaar moeten afwachten of ons kind volgend jaar nog naar school kan. We willen continuïteit, daar hebben we nu voor getekend.”

Volgend schooljaar beginnen de ouders hun bijdragen in ‘de pot’ te stoppen, waaruit in 20132014 voor het eerst zal worden betaald. Dat is het vierde jaar dat D’n Heiakker speciaal onderwijs geeft aan hoogbegaafden. Het laatste jaar van het project dat voor ouders gratis zou zijn. “Dat vind ik bijzonder”, zegt Philippi tegen de nieuwe ouders op de informatieavond. “Dat er ouders zijn die volgend jaar uit solidariteit meebetalen, terwijl hun kind het jaar erop al is vertrokken. Dat is ook het idee: we betalen niet voor een plek, maar voor een solidair onderwijssysteem. Zolang de overheid dat niet doet, hebben wij als ouders een verantwoordelijkheid.”

Overheid betaalt niet mee aan speciaal onderwijs voor hoogbegaafden

Om vast te stellen of een kind hoogbegaafd is, kijken onderzoekers niet alleen naar het IQ van het kind en of het uitblinkt in bepaalde schoolvakken, in muziek of creativiteit. Ook de invloed van school, gezin en vrienden is van belang. Een kind met faalangst bijvoorbeeld, kan laag scoren op een test maar toch hoogbegaafd zijn. Bij zo’n 2,5 procent van de schoolgaande kinderen is sprake van  (hoog )begaafdheid. Zij hebben op de basisschool meer nodig dan het reguliere programma.

Om aan deze kinderen tegemoet te komen, opende in 2007 de eerste Leonardoschool, waar hoogbegaafden hun hele schooltijd vijf dagen per week in een kleine klas les krijgen van vakleerkrachten. Bij de Leonardostichting waren tot voor kort zeventig scholen aangesloten die betalen voor hun lidmaatschap. Vorige week bleek dat bijna een kwart van die scholen de samenwerking met de stichting heeft gestopt en zelfstandig door wil gaan met onderwijs aan hoogbegaafden. De stichting biedt te weinig ondersteuning en meerwaarde, vinden de afgesplitste scholen. 

Anders dan voor kinderen met een handicap, leer -of gedragsstoornis wordt speciaal onderwijs voor hoogbegaafden niet door de overheid betaald.

Wel heeft het ministerie van onderwijs extra projecten betaald om ‘toptalenten op de basisschool meer uitdaging te bieden’. De scholen zijn zelf verantwoordelijk voor onderwijs op maat voor hoogbegaafden. Sommige scholen hebben een zogenoemde plusklas waar leerlingen een dagdeel apart les krijgen.

Continue reading →